imposter-syndrome
Nâng Cấp Chính Mình

Hội Chứng Kẻ Mạo Danh

Bạn thích bài viết này? Share ngay:

Hay vì sao chúng mình thỉnh thoảng lại thấy mình dở như s***

Hội chứng kẻ mạo danh (impostor syndrome), là nỗi sợ hãi sống trong mỗi chúng ta. Nó xuất hiện khi bạn sợ rằng mình kém cỏi, những gì mình đạt được chẳng qua do ăn may chứ không phải thực tài, rằng mình không xứng với những gì mình có, rằng người khác nghĩ mình giỏi nhưng thực ra mình chẳng giỏi tí nào, mây mây mây – và bạn sợ rằng người khác sẽ nhìn thấu được điều này trong bạn.

Kể cả những người thành công trên thế giới cũng không thoát khỏi hội chứng này, như vị CEO của Starbucks, hay các diễn viên nổi tiếng. Bề ngoài họ có thể cư xử và tạo ra một phong thái tự tin nhưng không ít người đã thừa nhận rằng thực ra sâu bên trong họ, nhưng lúc như thế, họ đều thấy bất an với hàng tá câu hỏi “mình làm thế này có trông như một thằng ngốc không nhỉ? Mọi người có nghĩ mình dở ẹc không?”.

Ngay cả diễn viên Natalie Portman – một diễn viên tài năng và còn là sinh viên của trường đại học danh tiếng Havard đã từng nghi ngờ chính bản thân mình rằng “mỗi lần tôi mở miệng dường như tôi phải chứng minh cho họ thấy mình không phải chỉ là một cô đào ngu ngốc”.

Thực tế là tớ, bạn, sếp của bạn, cô bạn đồng nghiệp siêu nhân của bạn….bất kì ai, đều đã từng trải qua hội chứng này vào một thời điểm nào đó trong đời.

Bạn đã từng đăng một bài viết tâm huyết xong Hide nó đi chỉ vì đọc lại bạn thấy nó dở tệ và nghĩ rằng nhất định đăng lên sẽ bị cười thối mũi chưa? (với tớ thì ngay khi viết bài này và đăng nó dưới chế độ Public là một cố gắng khuyến khích bản thân cực lớn).

Hoặc bạn đã từng chuẩn bị một bài diễn văn hay phát biểu trước đồng nghiệp nhưng rồi sau khi nói xong bạn chỉ muốn đào một cái hố chui xuống rồi biến mất luôn chưa?

Hay như lúc bạn đứng trước nhân viên mới của công ty và sợ rằng người ta sẽ nghĩ bạn chẳng giỏi hơn người mới vào là bao?

Hay như ngày xưa bạn là một học sinh giỏi với điểm số tốt nhưng bạn nghe người ta nói đó chẳng qua là vì bạn là con của ngài Hiệu trường trường đó?

Có vô số những lần bạn thấy xấu hổ, thấy mình vô dụng, “có tội”, đáng tự sỉ vả mình như thế.

Tại sao chúng ta lại có những cảm xúc và nỗi sợ hãi này?

Tớ nghĩ, chúng bắt đầu từ một thực tế hiển nhiên rằng chúng ta nhận thức được rất rõ ràng là có quá nhiều thứ xung quanh mình mà chúng ta không biết. Chúng ta không biết mình có khả năng làm việc xyz không – ví dụ như một cuộc phỏng vấn với công ty bạn muốn apply từ lâu, hay như tớ đây, khi viết những dòng này nhiều khi còn không biết viết ra thì nó thực sự có ích không hay mọi người sẽ nghĩ “xời, ai cũng biết hết những cái này rồi”.

Và với những thứ chúng ta không biết, chúng ta sợ. Chúng ta sợ rằng người khác sẽ đánh giá mình. Và đột nhiên chúng ta cảm nhận rõ áp lực của việc “mình phải biết”, “mình phải hoàn hảo” đè nặng lên tâm trí.

Nhưng, chẳng phải trong cuộc sống, chúng ta cần và được cho phép mắc sai lầm và thất bại sao? Chúng ta cần học hỏi từ những sai lầm của mình, và sống đúng với những gì ta có.

Và vì bây giờ tớ đã biết rằng đôi khi mình bị ảnh hưởng bởi “bệnh” này, tớ bắt đầu tìm cách để vượt qua nó. Hi vọng các bạn mình thấy chúng có ích.

1. Vượt qua bằng cách gọi tên “chứng mạo danh” và đối diện với nó

Bất cứ khi nào nghi ngờ bản thân hay thấy mình thấp kém hơn “người ta”, hãy để cho bản thân bạn nhớ rằng cái hội chứng đáng ghét này lại ghé thăm rồi đó. Vấn đề ở chính “nó” chứ không phải bạn thực sự kém cỏi.

Hãy nhận thức rằng bạn đang có chút trục trặc trong việc nhìn nhận bản thân, chứ không phải thế giới có vấn đề trong việc nhìn nhận bạn là ai.

2. Hãy nói chuyện với con người bên trong mình thường xuyên hơn

Tớ mới bắt đầu việc này gần đây và cũng chỉ mới nhận ra mình đã bỏ quên “cái người bên trong” mình rất lâu rồi. Từ những lần cafe với một cô gái nhỏ ở Cộng, tớ nhận ra mình đã bỏ bê chính bản thân mình, đã không lắng nghe tiếng nói bên trong mình, từ lâu, rất lâu rồi. Chính vì thế mà khi tớ muốn nói bằng lời những gì mình nghĩ, tớ luôn gặp khó khăn. Ý nghĩ ra đến miệng là bị chặn lại. Tớ không diễn đạt được thành lời những gì tớ muốn nói. Vì tớ nào có cuộc nói chuyện ra hồn với chính mình đâu?

Và vì thế, tớ cũng quên luôn tớ là ai, tại sao tớ có được những gì tớ có ngày hôm nay. Vì thế, tớ luôn dễ dàng bị chìm nghỉm trong mớ tư duy tiêu cực về chính bản thân mình.

Cuộc sống của chúng ta rất vội vã, như thể mỗi chúng ta đang chạy hết tốc lực trên cái máy chạy bộ phòng tập gym ấy. Hãy chậm lại đi nhé. Hãy dành thời gian để thấu hiểu và nâng niu con người bên trong mình.

3. Học cách chấp nhận rằng ai cũng mắc lỗi và ai cũng có thứ họ không biết

Không có người hoàn hảo. Ai ai cũng phạm sai lầm. Bạn nghe điều này đã mòn cả tai, nhưng liệu bạn đã thực sự cho phép bản thân mình thấm thía chúng chưa?

Hãy chấp nhận sự thật là bạn cũng có những lúc không hoàn hảo. Và hãy thấy biết ơn khi mình còn “gà” ở một lĩnh vực nào đó. Bởi vì một trong những lợi ích của việc này là bạn sẽ có được cái nhìn tươi mới cho vấn đề, lĩnh vực đó.

Hơn nữa, bạn nghĩ người khác biết nhiều hơn bạn ư? Không hơn bao nhiêu đâu. Mà họ có khi cũng đang vật lộn với hội chứng kẻ mạo danh y như bạn vậy.

4. Dừng ngay việc so sánh mình với người khác

Như bài viết trước của tớ. Hãy so sánh bạn của ngày hôm nay với bạn của ngày hôm qua. Bạn đã thấy mình tiến bộ hơn chưa?

Có câu: đừng so sánh khởi đầu của mình với thành công của người khác. Họ thành công tức là họ đã đi một đoạn dài khỏi điểm khởi đầu của họ. Nếu bạn so sánh khập khiễng như thế, chỉ tổ làm bạn nên sợ hãi và nản chí thôi.

Nghĩ xem, tài năng và khả năng của bạn có đáng bị phí phạm như vậy không?

5. Tìm một chỗ đứng cho mình

Hãy tìm cho mình một nơi bạn thuộc về. Một tiếng nói riêng, một chốn để kết nối với thế giới bên ngoài.

Tớ chưa bao giờ chia sẻ những bài mình viết lên facebook thế này, nhưng vì tớ đã chán việc nhìn những thứ tiêu cực ảnh hưởng đến mình, tớ đã quyết định chọn cách viết về những điều tích cực để thay đổi.

Bằng việc này, tớ cảm thấy an lòng. Tớ thấy mình có giá trị và không còn trốn tránh câu hỏi “Tớ là ai” trong cuộc sống này nữa.

Vì tớ đã biết, tớ có thể làm bất kì điều gì, miễn là tớ muốn thực hiện nó.

Bạn thích bài viết này? Share ngay:

Cảm ơn bạn đã tới nhà mình chơi và đọc những bài viết của mình! Đây là thế giới của Vivian - cuộc sống của một bà mẹ bỉm sữa tính trẻ con và yêu thích viết lách.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *